Rozpoczynając praktykę lekarską, kluczowym aspektem prawnym jest wykupienie obowiązkowego ubezpieczenia OC (dalej: OC obowiązkowe lekarza). Warunki tej polisy określa bezpośrednio Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29. kwietnia 2019 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Określa ono MINIMALNE sumy gwarancyjne oraz wszelkie wyłączenia odpowiedzialności towarzystwa ubezpieczeniowego. Przy zawieraniu umowy ubezpieczenia należy pamiętać, że suma gwarancyjna stanowi naszą główną ochronę finansową. Jest ona kluczowa w przypadku zasądzenia odszkodowania, zadośćuczynienia lub renty, którą poszkodowany pacjent może otrzymywać przez wiele lat.
Ile wynosi minimalna suma gwarancyjna?
Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami, minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC (OC obowiązkowego lekarza) w okresie ubezpieczenia nie dłuższym niż 12 miesięcy, wynosi równowartość w złotych:
- 75 000 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia,
- 350 000 euro w odniesieniu do wszystkich zdarzeń objętych umową dla indywidualnej praktyki lekarskiej.
Trigger act-committed w polisach lekarskich
Warto zwrócić uwagę na stosowany przez ubezpieczycieli trigger „act-committed”. Dotyczy on zarówno obowiązkowego, jak i dobrowolnego OC lekarza, choć należy pamiętać, że umowy dodatkowe mogą rządzić się własnymi prawami. Zasada ta oznacza, że w razie roszczenia chronić nas będzie polisa OC lekarza obowiązująca w dniu, w którym doszło do zdarzenia skutkującego roszczeniem. Jeśli więc roszczenie zostanie wysunięte po kilku/kilkunastu latach, chronić nas będzie umowa zawarta kilka/kilkanaście lat wcześniej, z wybranymi wówczas sumami gwarancyjnymi i klauzulami dodatkowymi.
Jak zwiększyć zakres ochrony? Dobrowolne OC lekarza
W przypadku chęci zwiększenia powyższych sum niektóre towarzystwa ubezpieczeniowe dają możliwość dokonania tego w ramach OC obowiązkowego lekarza. Sumy podniesione w ten sposób mogą wówczas zapewnić lekarzowi ochronę finansową nawet do 1 000 000 euro. Kwota ta dotyczy jednego zdarzenia oraz wszystkich zdarzeń łącznie. Jednak część towarzystw oferuje lekarzom możliwość wykupienia jedynie minimalnych sum w ramach OC obowiązkowego lekarza oraz tzw. ubezpieczenia nadwyżkowego w ramach OC dobrowolnego lekarza. Decydując się na taki rodzaj polisy, powinniśmy dobrze zapoznać się z Ogólnymi Warunkami Ubezpieczenia. W przypadku OC dobrowolnego każde z towarzystw samo decyduje, które zdarzenia będą objęte ochroną, a które z niej wyłączone. Zakres takiej polisy może więc różnić się od tego, który został z góry określony przez ministra finansów w powyższym rozporządzeniu.
Więcej informacji na temat tego, jak działa dobrowolne OC lekarza, znajdziesz w naszym kolejnym artykule.
Zakres ochrony OC obowiązkowego i dobrowolnego
Zgodnie z powyższym rozporządzeniem, ubezpieczenie OC obowiązkowe nie obejmuje szkód:
- wyrządzonych przez podmiot wykonujący działalność leczniczą po pozbawieniu lub w okresie zawieszenia prawa do prowadzenia działalności leczniczej;
- polegających na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie rzeczy;
- polegających na zapłacie kar umownych;
- powstałych wskutek działań wojennych, stanu wojennego, rozruchów i zamieszek, a także aktów terroru.
Samo ubezpieczenie OC obowiązkowe nie pokryje również szkód powstałych wskutek naruszenia praw pacjenta. Przy zawieraniu umowy warto więc pomyśleć o dodatkowym zabezpieczeniu również na taką ewentualność.
Natomiast decydując się na OC dobrowolne lekarza, warto sprawdzić zasady naszej odpowiedzialności względem pracodawcy, z którym podpisujemy umowę kontraktową. Powinniśmy pochylić się między innymi nad warunkami użytkowania sprzętu dostępnego w wybranej placówce, takiego jak aparat USG czy analizator parametrów krytycznych. Ważne są także zasady odpowiedzialności placówki w razie naszej ekspozycji na czynniki zakaźne, np. HIV czy WZW. Zapisy te powinny jasno określać, kto odpowiada za m.in. przypadkowe uszkodzenie powyższego sprzętu czy koszty badań i leków stosowanych w profilaktyce po ekspozycyjnej. Jeśli odpowiedzialność przeniesiona jest na nas jako zatrudnianych w ramach IPL lekarzy, warto pomyśleć o zabezpieczeniu tych kosztów. Pozwoli to uniknąć finansowego zaskoczenia w razie ewentualnych zdarzeń.
Regres ubezpieczeniowy a rażące niedbalstwo
Ostatnim, lecz nie mniej ważnym aspektem pozostaje prawo towarzystwa do tzw. regresu ubezpieczeniowego. W szczególnych sytuacjach towarzystwo po wypłaceniu odszkodowania/zadośćuczynienia na rzecz pacjenta ma prawo żądać od lekarza zwrotu wypłaconych środków. Sytuacja taka może mieć miejsce np. w przypadku, gdy do zdarzenia doszło na skutek rażącego niedbalstwa ze strony lekarza. Czym jednak jest rażące niedbalstwo? Niedopełnieniem należytej staranności, jednak szerszej definicji niestety próżno szukać. Czy więc wzięcie zbyt dużej liczby dyżurów i narażenie pacjenta na szkodę spowodowaną naszym przemęczeniem jest niedopełnieniem należytej staranności? Czy w takiej sytuacji towarzystwo może zwrócić się z żądaniem zwrotu wypłaconego zadośćuczynienia? By nie zastanawiać się nad powyższymi, lepiej przy zawieraniu umowy ubezpieczenia wzbogacić ją o rezygnację z regresu ubezpieczeniowego przez towarzystwo.
Podsumowanie: Jak wybrać ubezpieczenie OC lekarza?
Podsumowując, jeśli rozpoczynamy pracę w ramach IPL, powinniśmy bezwzględnie wykupić OC obowiązkowe lekarza. Warto uzupełnić je o OC dobrowolne lekarza z odpowiednimi klauzulami dodatkowymi w zależności od potrzeb.
Nie należy jednak łączyć zabezpieczenia obowiązkowego oraz dobrowolnego z różnych towarzystw ubezpieczeniowych. Wyjątkiem jest OC obowiązkowe lekarza w ramach składki do Izby Lekarskiej (OC obowiązkowe z PZU) oraz OC nadwyżkowe w Inter Polsce. Jest to ważne, ponieważ w zależności od ubezpieczyciela OC dobrowolne działa na odmiennych zasadach. Może ono zabezpieczać wyłącznie szkody deliktowe lub funkcjonować jako ubezpieczenie nadwyżkowe w stosunku do OC obowiązkowego.
