Umowa cywilnoprawna a zakres odpowiedzialności lekarza
W przypadku zatrudnienia w ramach umowy cywilnoprawnej nie istnieje ustawowy obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia. Nie oznacza to jednak braku odpowiedzialności za wyrządzone szkody. W razie roszczenia ze strony pacjenta lekarz ponosi odpowiedzialność finansową w pełnej wysokości. Zabezpieczeniem roszczeń staje się wówczas cały majątek prywatny. Dlatego już na etapie podpisywania kontraktu warto przeanalizować zakres swojej odpowiedzialności i rozważyć dodatkową ochronę ubezpieczeniową.
Dobrowolne ubezpieczenie OC przy umowie cywilnoprawnej
W przypadku umowy cywilnoprawnej warto rozważyć zawarcie polisy, jaką jest dobrowolne ubezpieczenie OC lekarza. Chroni ono przed roszczeniami pacjentów podobnie jak obowiązkowe ubezpieczenie OC w ramach Indywidualnej Praktyki Lekarskiej. Więcej informacji o obowiązkowym ubezpieczeniu OC lekarza znajdziesz na naszej stronie. Różnica polega na tym, że ogólne warunki umowy nie są regulowane rozporządzeniem. Oznacza to, że każde towarzystwo ubezpieczeniowe samodzielnie określa zakres ochrony oraz wyłączenia odpowiedzialności. Przed zakupem polisy należy dokładnie przeanalizować definicje użytych terminów oraz katalog wyłączeń odpowiedzialności zapisanych przez towarzystwo.
Dobrowolne ubezpieczenie OC – kluczowe klauzule dodatkowe
Podobnie jak w przypadku Indywidualnej Praktyki Lekarskiej, warto rozszerzyć zakres ochrony poprzez dodatkowe klauzule. W przypadku kontraktów cywilnoprawnych jest to szczególnie istotne, ponieważ odpowiedzialność lekarza nie jest ograniczona przepisami Kodeksu pracy. Dotyczy to zarówno odpowiedzialności względem pacjenta, jak i placówki nas zatrudniającej.
Klauzula zabiegowa
Jedną z najważniejszych klauzul jest zabezpieczenie wykonywania zabiegów chirurgicznych, endoskopowych, z zakresu radiologii interwencyjnej oraz wszystkich procedur wymagających pisemnej zgody pacjenta. Jest to jedna z bardziej kluczowych klauzul zarówno OC dobrowolnego, jak i obowiązkowego w większości specjalizacji. Często agenci pytają jedynie o charakter specjalizacji (zabiegowa lub niezabiegowa). Tymczasem również internista wykonujący drenaż jamy opłucnej czy neurolog przeprowadzający punkcję lędźwiową realizują świadczenia wymagające pisemnej zgody pacjenta. Brak tej klauzuli może skutkować brakiem ochrony w razie szkody powstałej podczas takiego zabiegu.
Klauzula dotycząca sprzętu medycznego
Warto także rozważyć klauzulę obejmującą najem, dzierżawę lub leasing sprzętu medycznego. Ochrona dotyczy mienia ruchomego oddanego w użytkowanie na podstawie umowy najmu, leasingu, testowania lub innego podobnego stosunku prawnego w związku z wykonywaniem działalności leczniczej. W wielu umowach cywilnoprawnych znajduje się zapis wprost, że to lekarz odpowiada za ewentualne uszkodzenia sprzętu. Brak odpowiedniego rozszerzenia polisy może oznaczać konieczność pokrycia szkody z własnych środków
Naruszenie praw pacjenta
W zależności od towarzystwa szkody wynikające z naruszenia praw pacjenta mogą wymagać dodatkowej klauzuli. Warto upewnić się, czy dobrowolne ubezpieczenie OC obejmuje takie ryzyko w podstawowym zakresie ochrony. Więcej informacji o naruszeniu praw pacjenta znajdziesz w naszym artykule.
Umowa o pracę a zakres odpowiedzialności lekarza
W przypadku zatrudnienia na podstawie umowy o pracę sytuacja lekarza jest znacznie korzystniejsza. Kodeks pracy ogranicza odpowiedzialność finansową do trzykrotności miesięcznego wynagrodzenia brutto za jedno zdarzenie. Ograniczenie to dotyczy zarówno szkód wobec pacjenta, jak i wobec pracodawcy (np. uszkodzenia sprzętu). Należy jednak pamiętać, że jest to maksymalna wysokość finansowej odpowiedzialności za każde zdarzenie z osobna.
Dobrowolne ubezpieczenie OC przy umowie o pracę
Również przy etacie warto rozważyć dobrowolne ubezpieczenie OC lekarza. Przy ustalaniu sum gwarancyjnych można przyjąć niższą sumę na jedno zdarzenie oraz wyższą na wszystkie zdarzenia w roku polisowym łącznie. Suma na pojedyncze zdarzenie nie powinna być niższa niż trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia z etatu brutto (wraz z dyżurami, dodatkami oraz lipcowymi podwyżkami, które mają miejsce w ochronie zdrowia co roku w tym miesiącu). Suma roczna powinna uwzględniać liczbę potencjalnych zdarzeń, które chcemy zabezpieczyć.
Dobrowolne ubezpieczenie OC a regres ubezpieczeniowy
W przypadku obowiązkowego OC lekarza występuje pojęcie regresu ubezpieczeniowego. Natomiast w przypadku, gdy wykupione jest dobrowolne ubezpieczenie OC, zakres ochrony i wyłączenia odpowiedzialności określa wyłącznie towarzystwo. Nie ma możliwości „wykupienia odpowiedzialności regresowej względem towarzystwa” i ograniczenia wyłączeń odpowiedzialności. To kolejny argument przemawiający za wykupieniem jak największej części sumy gwarancyjnej zabezpieczającej szkody na pacjentach w ramach obowiązkowego OC lekarza. Oczywiście część zapisów ujętych w ramach możliwego regresu w przypadku OC obowiązkowego, znajdzie się także w wyłączeniach OC dobrowolnego. Będą to m.in.:
- szkody powstałe w trakcie udzielania świadczeń zdrowotnych pod wpływem alkoholu lub środków odurzających,
- udzielanie świadczeń bez ważnego PWZ.
W większości towarzystw szkody wynikające z rażącego niedbalstwa lekarza są jednak objęte ochroną ubezpieczeniową towarzystwa.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Dobrowolne ubezpieczenie OC zapewnia dodatkową ochronę finansową i prawną w sytuacjach wykraczających poza obowiązkową polisę, m.in. przy roszczeniach pacjentów związanych z mieniem, dokumentacją medyczną czy naruszeniem praw pacjenta.
Lekarz wykonujący zawód na podstawie umowy zlecenie bez zarejestrowanej działalności gospodarczej nie podlega ustawowemu obowiązkowi posiadania polisy OC. W takiej sytuacji zleceniobiorca odpowiada za wyrządzone szkody całym swoim majątkiem, a ochrona placówki medycznej może okazać się niewystarczająca w przypadku roszczeń regresowych.
Możliwość objęcia ochroną roszczeń dotyczących zdarzeń z przeszłości zależy od warunków umowy oraz zachowania ciągłości ubezpieczenia. W praktyce jest to szczególnie istotne, ponieważ sprawy medyczne często ujawniają się lub trafiają do sądu po dłuższym czasie od udzielenia świadczenia.
Najczęstsze roszczenia pacjentów dotyczą niewystarczającej informacji o stanie zdrowia, sposobu uzyskania zgody na zabieg, prowadzenia dokumentacji medycznej oraz powikłań wynikających z procedur inwazyjnych.
Jeżeli szukasz sprawdzonego miejsca w Krakowie, w którym wykupisz obowiązkowe ubezpieczenie OC dla lekarza, warto skorzystać z pomocy PhiMed. Od lat wspieramy lekarzy z Krakowa oraz całej Małopolski w doborze polis OC – zarówno obowiązkowych, jak i dobrowolnych. Dzięki lokalnej obecności w Krakowie zapewniamy bezpośredni kontakt z ekspertem oraz kompleksową obsługę na każdym etapie trwania polisy.
